Van strijd naar samenwerking – hoe de Roos helpt bij lastige gesprekken

Als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg.

Sommige gesprekken voel je al aankomen. Je kent de toon, de houding, het moment waarop het gaat schuren. Een cliënt die je beticht van ‘nooit iets regelen’. Een familielid dat zich er halverwege toch ineens mee bemoeit. Een collega in het wijkteam die alweer ‘te druk’ is. En jij? Jij probeert professioneel te blijven. Maar eerlijk is eerlijk: soms trek je het gewoon even niet meer.

Gedrag roept gedrag op

Wat als ik je vertel dat die frustratie voorspelbaar is? Niet omdat je iets fout doet, maar omdat gedrag in patronen verloopt. Een cliënt die claimend gedrag vertoont, roept al snel afwerend gedrag op. Een collega die alles over de schutting gooit, maakt dat jij harder gaat trekken. En voordat je het weet, zit je midden in een dynamiek waar niemand op zit te wachten – maar waar je ook niet zomaar uitkomt.

De Roos van Leary laat zien hoe dat werkt. Het model maakt zichtbaar hoe mensen elkaar – vaak onbewust – beïnvloeden. Hoe je soms op de automatische piloot in de ‘verkeerde’ positie stapt, en hoe je dat kunt doorbreken. Niet door harder te praten, maar juist door bewust te kiezen voor een andere insteek.

Doorbreken begint bij jezelf

Wat er gebeurt als je stopt met automatisch reageren en in plaats daarvan kiest voor een ander soort gedrag? Dan verandert de ander vaak mee. Niet altijd meteen. Maar wél vaker dan je denkt.

Bijvoorbeeld: je cliënt komt binnen en steekt van wal. Boos, verwijtend, aanvallend. Je eerste reflex? Verdedigen, uitleggen. Maar wat gebeurt er als je in plaats daarvan iets vraagt als: “Wat zou voor jou op dit moment het belangrijkste zijn?” Je gaat niet mee in de strijd, maar je haakt ook niet af. Je kiest bewust. En dat maakt het verschil.

Jij bent het instrument

Als bewindvoerder, mentor of curator werk je met mensen die vaak weinig vertrouwen hebben in ‘de hulpverlening’. Die stress ervaren, zich machteloos voelen of juist willen controleren. Dan is het niet genoeg om te ‘luisteren en uitleggen’. Je hebt inzicht nodig in het effect van jouw houding, toon en woorden.

Dat vraagt oefening. En zelfreflectie. De Roos van Leary helpt je daarin. Niet als trucje, maar als denkkader: waar zit de ander? Waar zit ik zelf? En wat zou ik kunnen veranderen, zonder mezelf te verliezen?

Verandering van je eigen gedrag zal ervoor zorgen dat de ander meer eigen verantwoordelijkheid neemt. Zodat hij niet meer het probleem over jouw schutting gooit. Niet meer verwacht dat jij het onmogelijke waar kunt maken. Zo kan er een effectievere samenwerking ontstaan. 

En jij? Hoe voer jij je moeilijkste gesprekken?

Denk eens terug aan een recent gesprek dat stroef verliep. Wat gebeurde er écht in de interactie? Wie nam het voortouw – en hoe? Werd er geluisterd, of vooral gesproken? Was er ruimte voor verandering, of zat iedereen vast in zijn eigen positie?

Misschien merk je: hier wil ik meer grip op krijgen. Meer inzicht, meer rust, meer effect. Omdat je gesprekken wilt voeren die verbinden, niet verzwaren. En omdat je weet: als ik het anders doe, volgt de ander soms vanzelf.

In een notendop

Lastige gesprekken zijn onvermijdelijk. Maar vastlopen hoeft niet. De Roos van Leary biedt een stevige basis om de regie te houden, zonder te forceren. Door anders te kijken naar gedrag, geef je richting aan het contact – zelfs als het schuurt. En precies daar begint samenwerking.

Meer weten? Dan is het goed te weten dat er een e-learning bestaat waarin je in je eigen tempo leert werken met de Roos van Leary. Je leert hoe je gedrag herkent, benoemt en beïnvloedt – en hoe je lastige patronen kunt doorbreken. Niet om mensen te ‘manipuleren’, maar om echt contact mogelijk te maken.

Wil je vooral oefenen met lastige gesprekken? Met onze online gesprekssimulaties voer je zelf gesprekken met verschillende gesprekspartners. Je probeert verschillende reacties uit en krijgt direct feedback op je aanpak. Zo ervaar je wat jouw manier van communiceren bij de ander oproept en kun je oefenen met ander gedrag.

Liever samen oefenen met je team? We bieden de training over de Roos van Leary ook aan als korte workshop, bijvoorbeeld als InCompany op jullie eigen locatie.

Volgende keer: een blog over gedrag herkennen

Een blog over psychische stoornissen. Hoe beter je het begrijpt, hoe effectiever je kunt reageren.